Paylaş

3500

Aralık 2017'de Resmi Gazete'de yayınlanan yeni yasaya göre, 1 Ocak 2019 itibariyle bazı plastik poşetler ücretli hale geldi. Ücretlendirme uygulaması kapsamı dışında kalan plastik poşetler ise; ekmek, sebze, meyve, peynir, zeytin, hayvansal gıda gibi açık satılan gıdaların hijyenini sağlamak için kullanılan, çift kat kalınlığı 15 mikron ve altında olan, 500×350 milimetre (körük kalınlığı ve sap uzunluğu dahil) ebadından küçük saplı/sapsız poşetler, plastik içeren malzemelerden, dokumalı veya dokumasız metotlarla üretilen, tekstil ürünü çok kullanımlık poşetler, canlı sucul hayvan satışında kullanılan sapsız poşetler, yumrulu ve/veya benzer tohumlu bitkilerin satışında kullanılan sapsız poşetler, kuru temizleme, lostra ve benzeri iş yerleri gibi sadece hizmet verilen fakat ürün satışı gerçekleştirmeyen yerlerde kullanıcıya veya tüketiciye verilen poşetler, kargo poşetleri ile gümrüksüz mağazadan alınan ürünler için ilgili mevzuatı gereği kullanılması zorunlu olan özel poşetlerdir. Satış noktalarında ücretlendirmeye tabi olan plastik poşetlerin 1 Ocak 2019 tarihi itibarıyla barkodlu olarak sunulması zorunludur. Ancak stoklarında barkodsuz plastik poşet olan satış noktaları, barkodsuz poşetlerin kullanımını 31 Mart 2019 tarihine kadar gerçekleştirebileceklerdir. Yasak kapsamındaki poşetler için vatandaştan 25 kuruş ücretin belirlendiği düzenlemede bu 25 kuruşun 15 kuruşu, geri kazanım katılım payı olarak tahsil edilecek ve bakanlığın kasasına gidecektir. Diğer 10 kuruş ise  üreticinin kasasına gidecektir.

Geri Kazanım Payı

Geri kazanım payı altında kesilen miktarın hangi kalemlere harcanacağı konusunda muğlaklık bulunan kanunda şu ifadelere yer verilmiştir; "Yurt içinde piyasaya arz edilen bu Kanuna ekli (1) sayılı listede yer alan ürünlerden poşetler için satış noktalarından, diğer ürünler için piyasaya süren/ithalatçılardan bu listede belirtilen tutarda geri kazanım katılım payı tahsil edilir..." Bu katılım payının kullanımına ilişkin bilgiler yerine; "çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve giderilmesi için plastik poşet, plastik ambalaj kullanımının azaltılması, depozito uygulaması, kirliliğin önlenmesine yönelik teminat alınması gibi mekanizmalar kullanılacaktır..." şeklinde bir ifadeye yer verilmiştir.

Bakanlığın açıklamasına göre bu düzenleme ile yıllık 30-35 milyar adet olan poşet kullanımının düşürülmesi hedeflenmektedir. WWF'in yayınladığı bir rapora göre, Türkiye Akdeniz'e en fazla plastik atık boşaltan ülke konumundadır. Ayrıca Mikroplastik Araştırma Grubu'nun yaptığı çalışmalarda Akdeniz'deki en yüksek mikroplastik kirliliği Mersin Körfezinde olmakla beraber, bu mikroplastikler içerisinden en yoğun mikroplastik türünün de film tipteki şeffaf olan ve çoğunlukla tarımsal sera örtü malzemesi olarak kullanılan plastikler olduğu belirtilmiştir.